content top

Klavyeli Calgilar


Klavye:

Klavyeli Calgilar bazı müzik aletleri ve cihazlarında bulunan, çoğunlukla kaldıraç mekanizmasına sahip tuşlardan oluşan takım. Klavye aynı zamanda klavyeye sahip elektronik müzik cihazları için de kullanılan genel bir terimdir.
Kendi aralarında mekanik yapı, malzeme, tuş ölçüsü ve sayısı açısından farklılıklar gösterseler de benzer bir görünüm taşırlar. Piyano, elektronik piyano, klavsen, kilise orgu, akordiyon ve melodika klavyeli müzik aletlerinden bazılarıdır.

Piyano;

klavyeli bir enstrumandır. Toplam 7.5 oktavlık ses verir ve klavyesinde 88 tuş bulunur. Tuşlara basınca klavyenin arkasında bulunan tahta çekiçler ilgili tele vurur ve ses çıkmasını sağlar.

Piyano armonik yapıya sahip bir enstruman olduğu için küçük bir orkestra olarak değerlendirilebilir. Basılan her notadan ses çıkması ve keman gibi enstrumanlara kıyasla ses çıkartmak için uğraşılmaması bu enstrumanı avantajlı hale getirmiştir. Batı müziği enstrumanı olan piyano günümüzde hemen hemen her müzik türünde gerek solo gerekse de eşlik için kullanılır. Armonik bir enstruman olması sebebiyle özellikle besteciler tarafından tercih edilmektedir.

Piyano, ismini İtalyanca Gravicembalo Col Piano e Forte ( Güçlü ve hafif sesli klavsen ) kelimesinden almaktadır. Tuşlardaki yüksek hassasiyet sayesinde, tuşlara güçlü bastığınızda yüksek ses, zayıf bastığınızda ise düşük ses elde edersiniz. Bu sayede istediğinizi müzikalitede müzik yapma şansını elde edersiniz. Piyanolar farklı stil, tasarım ve boyutlara sahiptir. Temel olarak iki tip piyano vardır. Dikey ve yatay piyanolar.

Dikey Piyanolar (Duvar Piyanoları)

Tellerin boyu ve yüksekliğinden dolayı yatay piyano denmektedir. Teller yukarıdan aşağıya doğru yerleştirilmiştir. Boyları 90 cm – 150 cm arasında değişen bu piyanolar 4 tipten oluşur:

  1. Spinet: 90 cm’lik bu enstrumanlar en küçük piyanolardır. Genelde apartman dairesi veya kısıtlı alanlarda yaşayanların tercihidir.
  2. Console (Konsol): 100 cm boyunda ve spinet’lerden daha büyük piyano tipidir. Daha iyi tonları ve ses düzeyi vardır.
  3. Studio: Genelde müzik okullarında veya müzik stüdyolarında tercih edilir. Boyları 110-140 cm arasında değişir. Ses düzeyi daha yüksek ve tonları daha gelişmiştir.
  4. Upright: 140-150 cm’lik boyları vardır ve dikey piyanoların en büyükleridir.

Yatay Piyanolar (Kuyruklu Piyanolar)

Grand Piyano veya Kuyruklu piyano olarak da anılırlar. Teller yatay bir düzlemde yerleştirilmiştir. 6 tip yatay piyano vardır:

  1. Petite Grand: Yatay duran ve boyu 130 cm olan en küçük kuyruklu piyanodur.
  2. Baby Grand: 150 cm’lik yatay piyano. Ses kalitesi, duruşu ve estetiği nedeniyle en çok tercih edilen piyano tipidir.
  3. Medium Grand: Baby Grand piyanonun bir boy büyüğü olan ve 170 cm’lik boyutu olan piyanodur.
  4. Parlor Grand: 175cm – 175 cm arasında değişen boyuta sahiptir.
  5. Semiconcert or Ballroom: 200-210 cm’lik oldukça uzun bir kuyruklu piyano tipidir.
  6. Concert Grand: 270 cm’lik en uzun kuyruklu piyanodur. Büyük konser salonlarında bulunur.

Tuş Takımı

Toplam 88 tuşa sahip klasik piyanolarda; 36 siyah tuş ve 52 beyaz tuş bulunur. 0.cı oktav La ile 8.oktav Do sesi arasında ses aralığı vardır (A0 – C8).

Pedallar

Klasik piyanolarda tuş takımının altında yere yakın ve ayakla basılan üç temel pedal tipi vardır:

Sağ Pedal; pedal grubunun en sağında yer alır. En sık kullanılan pedallardan biridir. Sağ pedal sonoriteyi kontrol eder ve basıldığında, tellerin üzerinde titreşimi engelleyen susturucu görevi taşıyan keçeler yukarı kaldırılarak ses düzeyi kısmen güçlendirilir. Bu pedalın diğer bir amacı da, piyaniste klavyede eliyle ulaşamayacağı mesafelerdeki notaları legato yani bağlı çalabilme olanağını sağlamasıdır.

Sol pedal; pedal grubunun solunda bulunur. Amacı, hafif (piano) nüans gerektiren pasajlarda daha yumuşak ve hafif bir ses rengi çeşitliliği elde etmektir. Sol pedal kullanımında sağ pedala göre daha az sorunlar yaşanmaktadır. Sol pedala basıldığında klavye hafif sağa doğru kayar, normalde bir nota için 3 tele vuran çekiçler, 2 veya bazı piyanolarda da tek tele vurarak çıkan sesi yumuşatır, daha hafif duyulmasını sağlar.

Orta pedal (sostenuto); pedal grubunun ortasındadır. Steinway tarafından icat edilen bu pedal sadece bazı kuyruklu piyanolarda bulunur. Piyanoda uzatılması gereken sesleri tutmak için kullanılır. Bu pedal sayesinde, genelde, bastaki sesler uzatılabilirken ince registirde (ses alanı) ki notalar rahat bir şekilde çalınabilmektedir.

Org;

Batı klasik müzik tarihinin en eski enstrumanlarından biri olan org, içindeki körüklere verilen havanın tahta veya metal borulardan geçerek, üflemeli çalgılarda olduğu gibi içerdeki hava sütunlarını titreştirmesiyle ses çıkaran klavyeli ve pedallı bir enstrumandır. Laurens Hammond’ un elektrikli orgu yapmasıyla, en kullanışlı biçimine ulaşmıştır. İlk kez 1934’te ABD’de yapılanelektronik orgda borular ve hava mekanizması bulunmaz. Sesler elektronik olarak üretilir.Ve o günden bu zamana bir çok değişime uğrayan org tek başına,adeta bir orkestra dır ve çok sesli müziğin vazgeçilmez enstruman ı olmuştur. Elektronik org ( keyboard ) diye de adlandırılır.

Klavsen;

Klavyeli Calgilar ın atalarından, piyanonun atası olan bir enstrüman olarak bilinmekle beraber; piyano ile tek benzer yanı, iki enstrümanın da klavyeli çalgılar olmasıdır. Fakat mekanizma, ses rengi ve çalış tekniği yönünden birbiri ile pek ilgisi yoktur. Klavsen telleri bir mızrap ile çekerken, piyanonun çekiçleri tellere vurur. Bu da piyanonun kimi zaman vurmalı çalgılar kategorisine girmesine neden olur. Ayrıca, piyanonun icadından sonra klavsenin yerini alması yaklaşık 50 yıl kadar uzun bir dönemi kapsar ve bu elli yıllık süreç içerisinde eser üretmiş olan besteciler klavseni piyanoya tercih etmişlerdir. Klavsen eski zamanlarda kliselerde çalınan bir enstruman çeşidi olarak da bilinir.

Çelesta;

Klavyeli Calgilar konsol piyanoya benzeyen vurmalı orkestra çalgısı. Patenti 1886’da Parisli Auguste Mustel tarafından alınmıştır.

Klavyeli ve basitleştirilmiş piyano mekanizmalı bir dizi metal çubukçuktan oluşur; dolayısıyla da metalofon sınıfına girer. Küçük ahşap bir kutu ya da benzeri bir bölmeyle tınılanır. Bu bölme, çubuğun temel armoniğini güçlendirmek üzere akort edilmiştir. Keçe yastıklı surdin ise, bir pedalle çubuklardan kaldırılarak notaların uzun ya da kısa çalınabilmesini sağlar. Normal ses alanı orta do’dan dört oktav yukarı çıkar.

Çubuk yerine kademelendirilmiş çelik diyapozonların bulunduğu daha yumuşak sesli benzer bir çalgı olan tipofona bazen 1865’te icat eden ve bazı düzeltmelerden sonra 1868’de patentini alan da Mustel’in babası Victor’dur.

Melodika;

üflemeli ve tuşlu bir müzik enstürümanıdır. Bu enstürüman ağızla üflenir ve tuşlara basılarak ses çıkarılır. Flüte benzer ama tek bir tuşa basınca o nota çıkar. Başlangış notası fave bitiş notası do’dur. Yeni başlayanlar uzun hortumuyla kullanırlar. Sol elle tutulur, sağ elle üzerindeki ( piyano tuşları gibi ) tuşlarına basılarak çalınır. Arkasında tutacak sapı bulunur.Müzik eğitimi için ideal bir çalgıdır. Melodika genelde ilköğretim okullarında eğitim amaçlı olarak müzik derslerinde çalınmaktadır.

( Wikipedia'nın  Vikipedi'deki Melodika maddesinden faydalanılarak hazırlanmıştır.
Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesi
kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir )

PİYANO ORG VE SAZ DERSLERİ/KADIKÖY
0216 414 93 84  www.enesmuzik.net

 

No Responses to “Klavyeli Calgilar”

Trackbacks/Pingbacks

  1. Piyano - Müzik Kursları, Piyano Dersi, Piyano Eğitimi, Org Kursları - [...] Piyano, tuşlu bir çalgıdır. Tuşlarına basıldığında, sahip olduğu karmaşık çekiçli mekanizma sayesinde tellere vurarak ses veren klavyeli çalgı. [...]
  2. Enstrumanlar - Özel Saz, Gitar, Org Dersleri, Kadıköy - [...] Piyano, Org, Melodika, Klavsen, Akardion [...]
  3. URL - ... [Trackback]... [...] Read More Infos here: enesmuzik.net/2011/03/27/klavyeli-calgilar/ [...]...
  4. Enstrumanlar - Müzik Aletleri, Org, Bağlama, Gitar, Ud, Saz, Kadıköy | Özel Müzik Dersleri / Kadıköy / Enes Müzik/Org Kursu İstanbul,Özel Müzik Dersleri,İstanbulda Bağlama, Saz Kursu - [...] Piyano, Org, Melodika, Klavsen, Akardion [...]
content top