content top

Saz Dersleri

Temel nota solfej bilgileri ışığında Basit egzersizler ve ezgiler ile dersler devam eder. Belli bir seviyeden sonra repertuar çalışmaları, yöresel tavırlar v.s çalışmalar yapılır. Ortalama 20-25 ders de öğrenci basit ezgileri çalacak seviyeye gelmektedir. Profesyönel olmak isteyen öğrenci derslere devam eder.

Unutmayalım ki müziğin sonu yoktur!

Bağlama;

Ülkemizde kullanımı en yaygın olan telli bir Türk Halk Çalgısıdır. Yörelere ve ebatlarına göre bu çalgıya, Bağlama, Divan sazı, Bozuk, Çöğür, Kopuz Irızva, Cura, Tambura v.b adlar verilmektedir. Bağlama ailesinin en küçük ve en ince ses veren çalgısı Curadır. Curadan biraz daha büyük ve curaya göre bir oktav kalından ses veren çalgı ise Tamburadır. Bağlama ailesinin en kalın ses veren çalgısı ise Divan Sazı’dır. Tamburaya göre bir oktav kalından ses verir.

Bağlama;
Tekne, Göğüs ve Sap olmak üzere üç ana kısımdan oluşmakatadır. Tekne kısmı genelde dut ağacından yapılmaktadır. Ancak dut ağacının dışında ardıç, kestane, ceviz, gürgen gibi ağaçlardan da yapılmaktadır. Göğüs kısmı ladin ağacından, sap kısmı ise gürgen, ak gürgen veya ardıç ağacından yapılmaktadır. Sap kısmının tekneden uzak kısmı üzerinde tellerin bağlandığı Burgu adı verilen parçalar vardır. Bağlamanın akordu bu burgular kullanılarak yapılmaktadır. Sap kısmı üzerinde misina ile bağlanmış perdeler bulunmaktadır. Bağlama Mızrap veya Tezene adı verilen kiraz ağacı kabuğu veya plastikten yapılan araçla çalındığı gibi bazı yörelerimizde parmakla da çalınmaktadır. Bu çalım tekniğine Şelpe adı verilmektedir. Bağlama üzerinde ikişerli veya üçerli guruplar halinde üç gurup tel bulunmaktadır. Bu tel gurupları değişik biçimlerde akort edilebilmektedir.
Örneğin; bağlama düzeni adı verilen akort biçiminde alt gruptaki teller yazılış itibariyle La,orta guruptaki teller Re,üst guruptaki teller ise Mi seslerini vermektedir.
Bu akort biçimi dışında Kara Düzen (Bozuk Düzen), Misket Düzeni, Müstezat, Abdal Düzeni, Rast Düzeni vb. akort biçimleri de vardır.

BAĞLAMA TÜRLERİ (Bağlamanın Ailesi)

Bağlama ailesi sazlarını büyükten küçüğe aşağıdaki gibi sıralıyabiliriz.

Bağlama Curası Cura Tanbura Aşık Sazı Bozuk Bağlama Çöğür Divan Sazı Meydan Sazı

İyi bir  icracı olabilmek için düzenli egzersizler yapmak gereklidir. Ne kadar çok ethüt yaparsak o kadar çok parmaklarımıza hakim oluruz.Ve o kadar da notalara temiz basarız. Şu anda usta sayılabilecek tüm icracılar çok iyi enstruman çalmalarına rağmen günde en az 4-6 saat egzersiz yapmaktadırlar. Tabik i o parmaklara duyguları verebilmek içinde çok iyi bir dinleyici olmak gerekmektedir.

Bağlamada Tavırlar

Bağlama icrasında tavır düzenli tezene hareketlerine verilen addır. Ritmik yapıyı güçlendiren ve dinamik bir duyumsal yoğunluk sağlayan tavırlar, türkü boyunca düzenli devam edebileceği gibi yer yer de uygulanabilir.

Turk Halk Muziginde kullanilan Bağlama tavırlarının başlıcaları şunlardır :  Karadeniz, Teke, Kayseri, Azeri, Aşıklama, Yozgat (Sürmeli) Konya, Silifke, Zeybek

Bağlamanın Tutuluşu

(konu hakkinda video goruntulerine buradan ulasabilirsiniz)

Çalgıların tutuluşu ve çalınış biçimleri, çoğunlukla insanların doğal duruş ve oturuş pozisyonlarına göre geliştirilmiştir. Yapısal olarak ta insanların bu pozisyonlarına göre şekillendirilmiş ve bir çalış tekniği kazandırılmıştır.

Bağlama ise hem çalınış biçimi, hem de yapısal (fiziksel) olarak insanın oturuş pozisyonuna göre geliştirilmiş çalgılardandır.

Bağlamadan temiz ve güzel bir ses çıkarmak için ilk şart, çalgının doğru tutulmasıdır. Bağlamanızı doğru tutabilmek için aşağıdaki kuralları dikkatle uygulamanız gerekmektedir.

1 – Vücut yapınıza uygun bir sandalyeye dik olarak oturunuz. Ayaklarınızı yerden destek alabilecek şekilde ve topuklar birbirinden 30-35 cm açıklıkta rahatça yere basınız.

2 – Bağlamanın teknesini sağ bacağınız ile vücudunuzun birleştiği bölgeye

yerleştiriniz. Bu konumda bağlamanın göğsü tam karşıya bakmalıdır. Sağ kolunuzu üstten bağlamaya koyarak hem yere doğru hem de vücudunuza doğru bir kuvvet uygulayarak sol elinizin yardımı olmadan dengede durmasını sağlayınız. Bağlamanın sapını yere paralel konumdan çok az yukarıya doğru kaldırarak hafif çapraz bir konuma getiriniz.

Bu pozisyonlardaki ilk hata işaret parmağının (1. parmağın) yatık ve tırnağın bağlamanın göğsünü değil yukarıyı göstermesidir. Bu şekilde basan parmağın daha çok yatay bir çalış pozisyonuna sahip olan bağlamanın sapı üzerinde hareket etmesi daha güç olacaktır.

İkinci bir hata ise 2.,3. ve 4 parmakların sap üzerinde değil, sapın altında durmasıdır. Bu konum da parmakların yerinden çıkıp perdeye zamanında basması zor olacaktır. Bu nedenle 2., 3. ve 4. parmaklar ve sol elin konumu sapın üzerinde olmalıdır.

Diğer bir hata ise baş parmağın duruşudur. Bu pozisyon, baş parmağın işaret parmağı ile aynı hizada olması gerekirken sapın arka tarafına kaymasıdır. Baş parmak kullanılması gerektiği zaman parmağın bu pozisyondan çıkıp perdeye zamanında basması çok zordur.

Sol el pozisyonu

Sol elinize ve parmaklarına herhangi bir kuvvet uygulamadığınız zaman doğal konumda demektir.Bu konumda baş parmak ile işaret parmağı arasındaki boşluğa dikkat edildiğinde ”U” şeklinde bir ovalliğe sahip olduğunu göreceksiniz. Bağlamanın sapı ise elinizin bu biçimine göre yapılmıştır.

Sol el parmaklarına herhangi bir kuvvet uygulamadan sapa getirerek herhangi bir perdede sol eldeki bu ovalliği sapa temas ettiriniz.

Sol eldeki yanlış pozisyonlar

Sapa temas etmiş durumda olan sol elinizin işaret parmağını (1. parmak) dik ve tırnak bağlamanın göğsünü gösterecek şekilde basınız. Diğer parmaklar ise sapın üzerinde, tele basmadan fakat her an basacakmış gibi bir konumda durmalıdır .

2., 3., ve 4.parmakların da perdelere basış şekli işaret parmağında (l. parmakta) olduğu gibi yine dik ve tırnak bağlamanın göğsünü gösterecek şekilde olmalıdır.

Sol elinize ve parmaklarına herhangi bir kuvvet uygulamadığınız zaman doğal konumda demektir.

Bu konumda baş parmak ile işaret parmağı arasındaki boşluğa dikkat edildiğinde ”U” şeklinde bir ovalliğe sahip olduğunu göreceksiniz. Bağlamanın sapı ise elinizin bu biçimine göre yapılmıştır.

Sol el parmaklarına herhangi bir kuvvet uygulamadan sapa getirerek herhangi bir perdede sol eldeki bu ovalliği sapa temas ettiriniz.

Perdelere nasıl basmalıyız

Sapa temas etmiş durumda olan sol elinizin işaret parmağını (1. parmak) dik ve tırnak bağlamanın göğsünü gösterecek şekilde basınız. Diğer parmaklar ise sapın üzerinde, tele basmadan fakat her an basacakmış gibi bir konumda durmalıdır .

2., 3., ve 4.parmakların da perdelere basış şekli işaret parmağında (l. parmakta) olduğu gibi yine dik ve tırnak bağlamanın göğsünü gösterecek şekilde olmalıdır.

Sol elinize ve parmaklarına herhangi bir kuvvet uygulamadığınız zaman doğal konumda demektir.

Bu konumda baş parmak ile işaret parmağı arasındaki boşluğa dikkat edildiğinde ”U” şeklinde bir ovalliğe sahip olduğunu göreceksiniz. Bağlamanın sapı ise elinizin bu biçimine göre yapılmıştır.

Sol el parmaklarına herhangi bir kuvvet uygulamadan sapa getirerek herhangi bir perdede sol eldeki bu ovalliği sapa temas ettiriniz.

Enstruman secimi hakkinda bilgilere buradan yada video goruntulerine buradan ulasabilirsiniz.

Saz dersi dokümanlarının bağzıları;

SAZ DERS NOTLARI

La Karar Nasıl Basılır
Kara Düzen Nota Yerleri 
Bağlamada Akort Sistemleri
Kısa Sap Bağlamada Nota ve Perdeler
Tempo ile çalışma

PİYANO ORG GİTAR VE SAZ DERSLERİ/KADIKÖY
0216 414 93 84  www.enesmuzik.net

content top